نقش مردم دره صوف درانقلاب سقاوی
نقش مردم دره صوف درانقلاب سقاوی
زندانی شدن مرحوم حاج رجب علی بیک
قرار صحبت بزرگان دره صوف به خصوص ملا سلطان علی سلطانی مرحوم رجب علی بیک بعد از فتح بامیان وفرقه ۱۸ دهدادی مزار شریف سلاحهای زیادی به غنیمت گرفته بود وان سلاحهارا به دره صوف آورده بود.
نادر شاه غدار بعد از به قدرت رسیدن ۶ ماه حاجی رجب علی بیک را زندانی نمود تا سلاحهای ایشان را بگیرد.
"من ( ملا سلطان علی سلطانی) در اول انقلاب سال ۱۳۵۷ سلاح نو وجدید در شانه شراف علی بیک فرزندشان دیدم که سلاح باقی مانده از انقلاب سقاوی بود."
۲. امیر حسین ولد غلام رسول یکی از عساکر شرکت کننده در جنگ سقاوی بود که یکدانه تفنگ موشکوش از جمله غنایم آن دوره بود.
۳. ملا غلام علی کربلایی از قریه خواجه بلند ازجمله شرکت کنندگان جنگ سقاوی بود که فرزندشان شیخ عطا الله توسلی در اول انقلاب سال ۱۳۵۷تفنگ ۵ تیر بالا زن در شانه شان بود. ان سلاح بازمانده جنگ انقلاب سقاوی بود.در نبود شیخ عطا الله توسلی آن تفنگ در شانه شیخ عبدالکریم بوددر نبود ایشان محمد علی روانه جنگ می شد.
۴. ملا عبدالعظیم خواجه بلند ازجمله افراد شرکت کننده در جنگ سقاوی بود که شمشیر پدر میراثی او در اول انقلاب ۱۴۵۷ همیشه درکمرش بسته بود_ ایشان نقش ترتیب وتنظیم پشت جبهه را به عهده داشت.ملا عبدالعظیم از ناحیه پا معیوب بود.
۵.سلطان دادی از قریه خواجه بلند یکی ازافراد شرکت کننده در جنگ سقاوی بود.
۶. محب علی از خواجه بلند از جمله افراد شرکت کننده در جنگ سقاوی بود.
۷. شریف حواله داراز تگاب حسنی از جمله افراد شرکت کننده در جنگ سقاوی بود.
۸. محمد قادر از تگاب حسنی از جمله عساکری بود که در جنگ سقاوی در دشت ابلی شهید شد.
۹. فیض محمد یوزباشی ازحسنی برج ازجمله افراد مهم جنگ سقاوی بود.مرحوم ملا فیض محمد کاتب در کتاب سراج التواریخ از فیض محمد یاد نموده است.
۱۰. سید محمد ده باشی از سر شوراب از جمله افرادی بود که در جنگ سقاو اشتراک داشته.ایشان از اغیل پای کوتل ( اغیل حاج طالب) بود.
۱۱. سید عسکر شاه کفتان از دهن شوراب.
۱۲. سیدحیدر یوز باشیی قوماندان صد نفر در جنگ سقاو اشتراک داشته است.
سید حیدر صد باشی امنیت مزار شریف وروضه مبارک حضرت علی را به دوش داشته است که بعد از به قدرت رسیدن نادر غدار به کابل نرفته است وتنها به سلام وکلام اتکا نموده است.زمانی که نادر به مزار شریف آمده بود ودرروضه وچهار باغ روضه قطعه امنیتی توسط سید حیدر یوز باشی تقدیم می کند.نادر غداراز تقدیم نمودن قطعه توسط سید حیدر صدباشی تعجب می کند وبعد از تقدیم قطعه می گوید تو همان شخصی نیستی که کابل نیامدی وبروی ما تیغ کشیدی وتنها به پیام اتکا نمودی اما این نظم درقطعه مبارک شما قابل تقدیر است.
می گویند نادر غدار ۶ سگ آدم خوار داشت وقصد داشت سید حیدر صد باشی را دم سگهایش بدهد درآن لحظه تند باد شدیدی صورت گرفت ودرختهای اطراف چهار باغ شکست ولذا نادراز تنبیه سید حیدر صد باشی امتناع نمود.
از زمان فوت سید حیدر صدباشی ۱۱۰ سال می گذرد.
۱۳. سید حسین علی صدباشی برادر سید حیدر صد باشی بود.
۱۴.شاه نظر برادر سید حیدر صد باشی پدر سید عبدالرحیم سرپلی می باشد.
منطقه چونی وتخته پل مزار شریف از سید حیدر صدباشی بوده است.
سید حیدر صدباشی ۵۰۰ دانه گوسفند( کویک) داشته است.
زمین داری سید حیدر صد باشی از پایین کوتل میر حسین شروع تا دامن جر باد خوال بوده است. این مناطق را از سه نفرازبیک خریده است. سید حیدر صدباشی دردشتک هم زمین دیمه خریده بود.دشتک سراسر زمین خریداری سید حیدر صدبای می باشد.
سید حیدر صدباشی اولین سیدی بوده است که از کته خانه نیک یکاولنگ به دره صوف آمده بود.
شاه نظر برادر سوم سید حیدر صدباشی، درحالت نماز در چبچل به شهادت رسیده بودوفعلا زیارت عام وخاص است.
سید حیدر صدباشی وحسین علی صد باشی باهم برادر بوده است که به دره صوف آمده بودند.
ازسید حیدر صدباشی دو فرزند باقی مانده است
۱. سید محمود۲. سید نعمت شاه (طلبه )
ازسید نعمت شاه یک اولاد مانده به نام سید ابراهیم (سید موی سفید)
از سید حیدر یوزباشی یکدانه تفنگجه جوازی ( مرمی استرلینگ) شمشیر دوسره،حمله حیدری خطی به جا مانده بود.
۱۵. نایب غلام رضا کمند اسب.پدر کلان شیخ غلام رضا از تول نایب زیرکی
۱۶. کرنیل زمان خان پدر کلان زمانی ومحمد اکبر (طوریها)
۲۰. ملا شیر از چهارده
۲۱ مهدی بیک کلان چهارده به عنوان فرمانده وبزرگ قوم چهارده.
۲۲. حاج برات از بزرگان چهارده خواهر زاده مهدی بیک
۲۳. یکی از خانهای طایفه تولو( قومای شیخ اکبر نهضت)
۲۴. یکی از خوانین خوال در جنگ اشتراک داشته
۲۵. در حدود پنجاه نفر از مردم چهارده در جنگ سقاوی اشتراک داشته است.
ادامه دارد...
یا هو
اخوند کربلایی( عبدالمومن طلوع
۹ جدی ۱۴۰۴
مشهد مقدس
منایع:
۱. یوسفی،شیخ اسلم ،مصاحبه با شیخ اسلم یوسفی
۲. حیدری،سید اسدالله،مصاحبه باسید اسدالله حیدری
۳. ای خانم / مصاحبه شفاهی با ای خانم
۳. توسلی،نایب علی،مصاحبه با نایب علی توسلی
۴. آیتی،شیخ کاظم، نوشته ارسالی شیخ کاظم آیتی خواجه بلند.
۵. معلومات آفاقی نویسنده
